Αντιμετωπίζοντας Διλήμματα: Μετατρέποντας τις Συγκρούσεις για τη Βιωσιμότητα σε Μάθηση στην ΕΕΚ
Αυτή η βέλτιστη πρακτική περιλαμβάνει τη χρήση πραγματικών συγκρούσεων μεταξύ οικονομικών, περιβαλλοντικών και κοινωνικών στόχων ως δομημένων μαθησιακών στιγμών. Μέσω καθοδηγούμενης αναστοχαστικής σκέψης, διεπιστημονικών προοπτικών και σεναρίων βασισμένων σε ρόλους, οι σπουδαστές/ριες και το προσωπικό εξερευνούν σύνθετα διλήμματα βιωσιμότητας, ενισχύοντας τη συστημική σκέψη, την ηθική συλλογιστική και τις δεξιότητες λήψης αποφάσεων.
Βασικά Πρόσωπα και Συνεργάτες που Συμμετέχουν
Εκπαιδευτικοί
Σπουδαστές\ριες
Διαχείριση σχολής
Περιγραφή της Πρακτικής
Στο πλαίσιο μιας ολιστικής προσέγγισης (WIA) για τη βιωσιμότητα, τα σχολεία ΕΕΚ προσπαθούν να ενσωματώσουν τη βιωσιμότητα όχι μόνο στο πρόγραμμα σπουδών, αλλά και στη διακυβέρνηση, τη συμμετοχή της κοινότητας και τις λειτουργικές πρακτικές τους. Αυτή η βέλτιστη πρακτική επικεντρώνεται στη χρήση συγκρούσεων, όπως η εξισορρόπηση της οικονομικής κερδοφορίας με τους περιβαλλοντικούς κανονισμούς ή η διαχείριση των στόχων μείωσης των αποβλήτων με τις απαιτήσεις παραγωγικότητας, ως παιδαγωγικά ερεθίσματα. Για παράδειγμα, σε ένα μάθημα ΕΕΚ στον τομέα των κατασκευών, οι σπουδαστές/ριες μπορεί να αντιμετωπίσουν μια εργασία όπου τα φιλικά προς το περιβάλλον υλικά είναι πιο ακριβά, γεγονός που έρχεται σε σύγκρουση με τους περιορισμούς του προϋπολογισμού. Αντί να επιλύουν το πρόβλημα για τους σπουδαστές, οι εκπαιδευτικοί διευκολύνουν την ανοιχτή έρευνα και συζήτηση γύρω από αυτές τις εντάσεις.
Οι εκπαιδευτικοί και οι διευθυντές των σχολείων συνεργάζονται για να ενσωματώσουν αυτές τις στιγμές μάθησης που βασίζονται σε συγκρούσεις σε διάφορα μαθήματα, συνδέοντας επαγγελματικά θέματα (π.χ. φιλοξενία, μηχανική, μόδα) με θέματα βιωσιμότητας. Αυτά τα διλήμματα δεν παρουσιάζονται ως προβλήματα με μία σωστή λύση, αλλά ως ευκαιρίες για την κατανόηση των προοπτικών πολλαπλών ενδιαφερομένων. Σε ορισμένα σχολεία χρησιμοποιείται το παιχνίδι ρόλων: οι σπουδαστές/ριες αναλαμβάνουν τους ρόλους επιχειρηματιών, πελατών, περιβαλλοντικών ΜΚΟ και ρυθμιστικών αρχών, βοηθώντας τους να κατανοήσουν την πολυπλοκότητα της λήψης αποφάσεων στον πραγματικό κόσμο και την αλληλεξάρτηση των ΣΒΑ.
Αυτή η πρακτική υποστηρίζει μια κουλτούρα αναστοχασμού και δημοκρατικού διαλόγου σε ολόκληρο το σχολείο, ευθυγραμμισμένη με τις αρχές της WIA, καθώς εμπλέκει όχι μόνο σπουδαστές/ριες και καθηγητές, αλλά και εξωτερικούς εταίρους, όπως τοπικές επιχειρήσεις ή δήμους. Με την πάροδο του χρόνου, τα σχολεία αναφέρουν μια πολιτισμική αλλαγή, όπου το προσωπικό και οι σπουδαστές/ριες αισθάνονται πιο άνετα με την αβεβαιότητα και την πολυπλοκότητα, αναγνωρίζοντας ότι η βιωσιμότητα συχνά έχει να κάνει με την εξεύρεση συμβιβασμών και όχι με την αναζήτηση τέλειων λύσεων. Το κλειδί δεν είναι η ομοφωνία, αλλά η ικανότητα να αντιμετωπίζουμε με σεβασμό και προσοχή τις ανταγωνιστικές προτεραιότητες.
Βελτίωση των ικανοτήτων των σπουδαστών/ριών στον τομέα της συστημικής σκέψης, της ηθικής συλλογιστικής και της επικοινωνίας.
Μεγαλύτερη συμμετοχή και κίνητρα των σπουδαστών/ριών λόγω της συνάφειας με τον πραγματικό κόσμο.
Δημιουργία κοινής γλώσσας γύρω από τη βιωσιμότητα σε όλα τα ιδρύματα.
Συμβουλές και Ιδέες για την Υλοποίηση
Κοιτάξτε προσεκτικά: Επιλέξτε διλήμματα που σχετίζονται με την καθημερινή ζωή των σπουδαστών/ριών, όπως ο περιβαλλοντικός αντίκτυπος της γρήγορης μόδας ή οι επιλογές διάθεσης αποβλήτων. Αυτό κάνει τη μάθηση πιο ουσιαστική και προσφέρει πρακτικές οδηγίες για τη λήψη προσωπικών αποφάσεων σχετικά με τη βιωσιμότητα.
Εκπαιδεύστε το προσωπικό: Προσφέρετε εργαστήρια για τη διευκόλυνση του διαλόγου και τη διαχείριση της αβεβαιότητας.
Εξασφάλιση της υποστήριξης της ηγεσίας: Ευθυγράμμιση της πρακτικής με τη στρατηγική βιωσιμότητας του σχολείου.
This link might not lead to content in English language. Use your browser's translate function or automatic captions to explore this resource.
Στο πλαίσιο GreenComp που δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2022, η αποδοχή της πολυπλοκότητας στην αειφορία αναγνωρίζεται ως ένας από τους τέσσερις βασικούς τομείς ικανότητας (βλ. σ. 19). Ο τομέας αυτός τονίζει τη σημασία της κατανόησης των αλληλεπιδράσεων, της διαχείρισης της αβεβαιότητας και της εξισορρόπησης των αντιθέσεων. Το πλαίσιο παρέχει πολύτιμες οδηγίες για το πώς οι συγκρούσεις συμφερόντων, που συχνά είναι εγγενείς στις αποφάσεις που σχετίζονται με τη βιωσιμότητα, μπορούν να μετατραπούν σε σημαντικές ευκαιρίες μάθησης που προωθούν την κριτική σκέψη και υποστηρίζουν την ανάπτυξη ολιστικών πράσινων πρακτικών σε όλα τα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα. Βρείτε το πλαίσιο σε όλες τις γλώσσες της ΕΕ εδώ: https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC128040